سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
573
تاريخ ايران ( فارسى )
اهالى ايران و تشييد مبانى دولت اصلاحات مقتضيه بمرور در دوائر دولتى و مملكتى بموقع اجرا گذارده شود چنان مصمم شديم كه مجلس شوراى ملى از منتخبين شاهزادگان و علماء و قاجاريه و اعيان و اشراف و ملاكين و تجار و اصناف بانتخاب طبقات مرقومه در دار الخلافهء طهران تشكيل و تنظيم شود كه در مهام امور دولتى و مملكتى و مصالح عامه مشاوره و مداقهء لازمه را به عمل آورده و به هيئت وزراى دولتخواه ما در اصلاحاتى كه براى سعادت و خوشبختى ايران خواهد شد اعانت و كمك لازم را بنمايد و در كمال امنيت و اطمينان عقائد خود را در خير دولت و ملت و مصالح عامه و احتياجات قاطبهء اهالى مملكت بتوسط شخص اول دولت بعرض برساند كه به صحهء همايونى ما موشح و بموقع اجرا گذارده شود . بديهى است كه بموجب اين دستخط مبارك نظامنامه و ترتيبات اين مجلس و اسباب و لوازم تشكيل آن را موافق تصويب و امضاى منتخبين از اين تاريخ مرتب و مهيا خواهد نمود كه به صحهء ملوكانه رسيده و بعون اللّه تعالى مجلس شوراى مرقوم كه نگهبان عدل ماست افتتاح و اصلاحات لازمهء امور مملكت و اجراء قوانين شرع مقدس شروع نمايد و نيز مقرر ميداريم كه مواد دستخط مبارك را اعلان و منتشر نمايند تا قاطبهء اهالى از نيات حسنهء ما كه تماما راجع به ترقى دولت و ملت ايران - است كما ينبغى مطلع و مرفه الحال مشغول دعاگوئى دوام اين دولت و اين نعمت بىزوال باشند » . در قصر صاحبقرانيه بتاريخ چهاردهم شهر جمادى الثانى 1324 هجرى در سال يازدهم سلطنت ما . بتاريخ 15 اوت 1906 مطابق اين سند تاريخى كه خطاب به صدراعظم ايران بود شاه وعده داد مجلس شورايملى و وزارت دادگسترى تشكيل و عفو عمومى اعلام و برنامهء اصلاحات را اجرا نمايد . بدين ترتيب بالاخره ايرانىها توانستند بدون خونريزى و جنك داخلى آنچه را كه بوسيلهء سران خود تقاضا مينمودند لااقل در روى كاغذ بدست آورند . فرمان مشروطيت در سفارت انگليس براى مردم بصداى بلند خوانده شد و با شور و شعف فراوان استقبال گرديده سپس باغ سفارت تخليه شد و چند روز بعد مهاجرين قم مراجعت نموده